Standbeelden bij het Willem II-stadion en het Koning Willem II Stadion

Bij het Koning Willem II Stadion in Tilburg staat het standbeeld van Jan van Roessel, een van de grootste clubhelden uit de geschiedenis van Willem II. Het beeld werd in 2017 onthuld, is gerealiseerd en bekostigd door supporters en staat sinds meerdere aanrijdingen rechts van de hoofdingang.

Op de sokkel staan de namen van spelers die meer dan honderd officiële wedstrijden voor Willem II speelden. Het monument is daarmee niet alleen een eerbetoon aan Jan van Roessel, maar indirect ook aan alle clubhelden die het rood-wit-blauw hebben gedragen.

Het standbeeld van Jan van Roessel

Komende zaterdag, 5 augustus 2017, wordt tijdens de Koningsdag (Open Dag) van Willem II het standbeeld onthuld van Jan van Roessel, de Willem II-er van de eeuw. Het standbeeld krijgt een prominente plek voor de hoofdingang van het Willem II-stadion. Het standbeeld wordt onthuld door de 90-jarige Louisa, de weduwe van Jan van Roessel.

Het beeld is bijzonder. Het is namelijk volledig gerealiseerd en bekostigd door de supporters van Willem II. Ruim een jaar geleden is de Tilburgse kunstenares Wilma Bevers opdracht gegeven om het standbeeld te maken.

Oer-Tilburger Jan van Roessel werd geboren in 1925 en overleed in 2011. Hij was hét gezicht van het succesteam dat in 1952 en 1955 kampioen van Nederland werd. In 168 wedstrijden voor Willem II wist hij maar liefst 151keer te scoren.

Jan van Roessel was een typische, ouderwetse, midvoor. Groot, sterk en niet te stoppen in de lucht. Met deze kwaliteiten haalde hij het Nederlands elftal en wist hij zelfs te scoren voor Nederland tijdens de Olympische Spelen van 1952.

Onthulling tijdens de open dag

Hij was bij Willem II al voetballer van de eeuw, maar nu heeft Jan van Roessel ook een eigen standbeeld. In de jaren '50 speelde hij maar liefst 168 wedstrijden voor Willem II. Het beeld werd zaterdagmiddag onthuld tijdens de open dag.

Over het standbeeld is voor de onthulling een grote Willem II-vlag gedrapeerd. Jan's vrouw, Louisa van Roessel, mag het beeld onthullen. Ze wordt zondag 91 jaar, haar man Jan leeft niet meer. “Het is jammer dat hij hier zelf niet bij kan zijn, maar het is een hele grote eer. We zijn 65 jaar samen geweest dus dit is heel emotioneel."

Een initiatief van de supporters

Het beeld is een initiatief van de supporters van Kingzine. “We vonden dat we meer aandacht moesten besteden aan onze rijke historie", legt voorzitter Wim Vos uit. "En Jan van Roessel heeft ervoor gezorgd dat Willem II twee keer kampioen van Nederland werd. Als iemand het symbool is voor alle roem en glorie die wij hebben meegemaakt dan is het Jan van Roessel wel."

De fans lijken ook tevreden met het beeld. Een jonge man die zijn ogen over de lijst met namen laat glijden zegt: “Ik heb niet iedereen op de lijst zien spelen, maar het is een mooi eerbetoon aan onze rijke geschiedenis.”

De namen op de sokkel

Het is niet alleen een standbeeld van Jan van Roessel. Op de sokkel staan de namen van alle spelers die meer dan honderd wedstrijden voor Willem II speelden. Zo ook de huidige aanvoerder Jordens Peters. “Ik vind het een eer om ertussen te staan. Op naar de tweehonderd”, lacht hij.

Op de sokkel onder het beeld prijken alle namen van ‘de club van 100’. In chronologische volgorde zijn de 126 namen vermeld van spelers die meer dan 100 officiële wedstrijden voor Willem II hebben gespeeld.

De lijst begint met Louis Schollaert, die in 1908 debuteert en eindigt (voorlopig) met Kostas Lamprou. Op de sokkel zijn de namen terug te vinden van bekende Willem II-ers, zoals John Feskens, Sjel de Bruyckere, Tomas Galásek en Sami Hyypia. Veel van deze helden zullen zaterdag als eregast aanwezig zijn bij de onthulling.

De nieuwe plek bij de hoofdingang

Het standbeeld van Jan van Roessel bij het Koning Willem II Stadion heeft een nieuwe plek gekregen. Nadat er meerdere keren een auto tegenaan reed, leek het de club verstandiger om het standbeeld dichter bij de hoofdingang te zetten.

Al in 2019 raakte het standbeeld van Jan van Roessel voor de eerste keer beschadigd. Maar ook in de afgelopen jaren ging het nog een aantal keer mis. Het standbeeld stond midden op de parkeerplaats en dat was niet voor iedereen duidelijk.

Nadat het standbeeld meerdere keren werd opgelapt, was het nu toch tijd voor een definitieve nieuwe plek. Op dit moment staat het rechts van de hoofdingang, waardoor het standbeeld van Jan van Roessel een stuk makkelijker te ontwijken is voor de automobilisten op de parkeerplaats.

De sokkel en de nieuwe naam

De sokkel is hersteld en daar pronkt ook een nieuwe naam op. Max Svensson speelde tegen FC Dordrecht zijn honderdste wedstrijd voor Willem II. Hij speelde in zijn eerste twee seizoenen bij de club bijna iedere wedstrijd.

Hij moest het dit seizoen steeds vaker doen met invalbeurten en verruilt Willem II daarom voor het Zweedse Kalmar FF.

De betekenis van Jan van Roessel voor Willem II

Het standbeeld is niet alleen een eerbetoon aan Jan van Roessel, maar indirect ook aan alle clubhelden die het mooie rood-wit-blauw hebben gedragen.

De zesvoudig international scoorde in 168 wedstrijden voor de Tilburgers liefst 152 maal. Buig bij een bezoek aan het Koning Willem II stadion altijd even voor het standbeeld van Jan van Roessel.

De Kampioensfoto van 1951-1952. Boven Vlnr František Fadrhonc, Gerrit Verrijt, Piet de Jong, Sjel de Bruykere, Jan van Roessel, Joke Mommers en Toine Horsten. Midden: Rinus Formannoy, Frans van Loon, Piet van Beers en Toon Becx. Onder: Janus Wagener, Cees Botermans en Jef Mertens.

Het stadion en de supporterscultuur

‘Niet de beste, wel de gekste’ Stillem II zoals de club door rivalen genoemd wordt, is niet meer. De sfeer in het Koning Willem II Stadion met zijn kenmerkende golvende dak was lang bedaagd, voetbal werd er genoten met een spreekwoordelijke pijp en glas cognac, maar de laatste jaren is er haast geen eredivisiestadion van vergelijkbare grootte waar meer lawaai klinkt.

Met dank aan de King Side, het populaire vak aan een van de korte zijdes waar een zogeheten capo de menigte van de eerste tot de laatste minuut staat op te zwepen. De fans aldaar zoeken kort na het eerste fluitsignaal de interactie met de andere tribunes.

Gezamenlijk haken ze in op het lied ‘Niet de beste, wel de gekste’, gebaseerd op het nummer ‘Bella Ciao’ uit de Netflixserie La Casa de Papel. Nog zo’n traditie is het 'My little lady', de meezinger van de overleden Tilburgse artiest Peter Smulders, die na een doelpunt wordt ingezet.

De geschiedenis van Willem II in Tilburg

Willem II voetbalde tussen 1906 en 1924 aan de Voetbalweg (nu Fatimastraat). Tot dan zwierven de Tricolores door Tilburg. Inmiddels speelt de club bijna een eeuw op de huidige locatie.

Voor wie de oorsprong van het chique Willem II-imago wil leren kennen, loont een bezoek aan de Spoordijk. Daar speelt FC Tilburg, dat in 2017 ontstond na fusies van diverse verenigingen.

Een ervan is NOAD, de arbeidersclub die tussen 1954 en 1971 profvoetbal speelde. Een andere is LONGA, fabrikantenclub. Die geschiedenis maakt dat ‘het gewone volk’ aanvankelijk nooit zo naar Willem II trok.

Treffend: de opa van de huidige technisch directeur Joris Mathijsen, een NOAD-man, zette pas zijn eerste stappen op het Willem II-terrein toen zijn kleinzoon er speelde.

Andere plaatsen met een Willem II-link

In de Willem II-straat, een van de weinige historische straatjes in Tilburg, staat een rood/wit/blauwe bank. Een verwijzing, uiteraard, naar de naamgever van de voetbalclub. Koning Willem II.

Willem II-shirts zie je ook wel eens in poppodium 013; een aantal lokale (metal-)bands zijn diehard Willem II-supporters. Ze organiseerden in 2010, toen het de club slecht verging, de benefietavond Hard voor Willem II.

Op de Heuvel kijkt het standbeeld van Koning Willem II uit over de stad waaraan hij zijn hart had verpand en stierf. ‘Hier adem ik vrij en voel ik mij gelukkig’ sprak hij.

Fotograaf Henk Blansjaar maakte in de vorige eeuw een prachtportret van de Willem II-selectie staand voor het standbeeld.

Bezienswaardigheden rond het stadion

Vanaf hier wandel je zo naar leuke etablissementen met een Willem II-link zoals stadscafé Brick (Stadhuisstraat) waar ze wedstrijden van Willem II uitzenden onder het genot van een hapje en een drankje, net als The Cat’s Back (Paleisring), Sportsbar 4 Friends (Koestraat) en Ruby’s Irish pub (Paleisring).

Om John Feskens uit de Tilburgse volksbuurt Broekhoven kun je niet heen. Al was het alleen al vanwege zijn imponerende kin die de voormalige Willem II-middenvelder de bijnaam D’n Beitel opleverde. Het gezellige supporterscafé in het Koning Willem II Stadion draagt dezelfde naam.

De kampioensgeschiedenis

Op de begraafplaats in het dorp Goirle, op ongeveer twee kilometer afstand gelegen van het Koning Willem II Stadion, vind je de laatste rustplaats van František Fadrhonc.

Onder de in 1948 uit het communistische Tsjechoslowakije gevluchte trainer, werden de Tricolores in de seizoenen 1951-1952 en 1954-1955 voor de tweede en derde maal kampioen van Nederland.

Chris Feijt, belangrijke speler in die succestijd van Willem II, verzorgde tot kort voor zijn dood in 2020 het graf van zijn in 1981 overleden leermeester Fadrhonc.

Het ruiterstandbeeld van koning Willem II in Den Haag

Het standbeeld bij het stadion moet worden onderscheiden van het ruiterstandbeeld van koning Willem II in Den Haag. Het ruiterbeeld van koning Willem II op het Buitenhof is niet de allereerste versie die van dit standbeeld is gegoten.

De allereerste versie van dit ruiterbeeld gemaakt door de Franse beeldhouwers Antonin Mercié en Victor Peter is in 1884 op Place Guillaume II in Luxemburg opgericht.

Op het Buitenhof had sinds 1854 een standbeeld van de koning gestaan. Maar dat beeld moest wijken toen in 1923 werd begonnen met de aanleg van een brede verkeersweg langs de Hofvijver als onderdeel van een stedenbouwkundig plan van Berlage.

Dat kwam goed uit, want eigenlijk beviel het standbeeld van E.F. Georges, een leerling van de bekende beeldhouwer Royer helemaal niet. De gemeente Tilburg, waar Willem II in 1849 overleed, nam het beeld voor duizend gulden over.

Het afgietsel op het Buitenhof

Nu moest het standbeeld worden vervangen. Er was echter te weinig geld beschikbaar om een beeld te laten ontwerpen door een vakkundig kunstenaar. Daarom werd geopperd een extra afgietsel te maken van het ruiterstandbeeld uit Luxemburg.

Dit idee viel slecht bij vijftien kunstenaarsorganisaties. Zij pleitten voor het uitschrijven van een wedstrijd. Tevergeefs.

Bovendien legden burgemeester en wethouders het advies van de schoonheidscommissie naast zich neer, die zich tegen plaatsing van het ruiterbeeld had uitgesproken.

De nodige discussie in de gemeenteraad ten spijt, werd het nieuwe afgietsel van het beeld van Mercié en Peter op 16 september 1924 op het Buitenhof, naast de Hofvijver, onthuld.

Het feit dat hij te paard is weergegeven, past deze koning goed. Hij was een uitstekend ruiter en had voor zijn troonsbestijging in veldtochten tegen Napoleon veel durf getoond.

In de slag bij Waterloo (1815) was de prins zelfs gewond geraakt. Hij genoot hierdoor als militair een geweldige reputatie onder de Nederlanders.

Tijdelijke verplaatsing van het Haagse ruiterstandbeeld

Dinsdagochtend 14 november 2023 is het Ruiterstandbeeld van Willem II naast de Hofvijver aan het Buitenhof van zijn sokkel gehesen. Samen met de sokkel zelf maakt het plaats voor een nieuwe blikvanger in de Haagse binnenstad.

Tijdelijk komt hier een flinke uitkijktoren te staan geflankeerd door een spiegelende bouwkeet. Zo blijft het Binnenhof ook tijdens de langdurige verbouwing aantrekkelijk voor het publiek.

Het uitzichtpunt is in de zomer van 2024 gereed. Het Ruiterstandbeeld is ondertussen opgeknapt.

Momenteel staat het beeld in de Franse tuin van de Raad van State. Het monumentale beeld zal na afronding van de verbouwing van het Binnenhof weer terugkeren op zijn oude vertrouwde plek naast de haringkraam.

Uiteraard op zijn sokkel. Naar verwachting zal dit in 2031 zijn.

De tijdcapsule onder de sokkel

Bij het afbreken van de sokkel van het Ruiterstandbeeld van Willem II is begin 2024 een loden kistje gevonden. Maandag 29 januari 2024 toonden burgemeester Jan van Zanen en wethouder cultuur Saskia Bruines de inhoud van deze tijdcapsule.

Dat was precies 99 jaar nádat het is ingemetseld in de sokkel. Iets eerder onthulde Koningin Wilhelmina het standbeeld.

Tijdscapsules zijn kistjes of flessen met daarin voorwerpen of informatie die mensen in de toekomst helpen een beeld te krijgen van een bepaalde tijd.

In het loden kistje onder dit Ruiterstandbeeld aan de Hofvijver zaten behalve boeken over de Slag bij Waterloo en een lofdicht op het leven van Willem II, ook een oorkonde met de namen van het comité dat het standbeeld had opgericht.

Alle objecten en documenten in het kistje verkeerden in goede staat. Als het ruiterstandbeeld na de renovatie van het Binnenhof weer terugkeert naast de Hofvijver, dan wordt ook de tijdcapsule teruggeplaatst.

Er zullen dan ook objecten en documenten uit onze tijd aan worden toegevoegd. Over welke objecten dat zijn, daarover is de gemeente van plan in gesprek te gaan met de inwoners van de stad.

tags: #standbeeld #willem #2 #stadion